İranın hakimiyyət sistemi müxtəlif İslam siyasi qüvvələri arasında daxili plüralizm və Rəhbərin əsas qərar qəbuletmə mexanizminin qeyri-şəffaf təbiəti ilə xarakterizə olunur. Bu plüralizm hələ də qalmaqdadır və hazırkı Rəhbər Müctəba Xameneinin sağlamlığı və onun yaxın çevrəsinin tərkibi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik nəzərə alınmaqla qeyri-şəffaflıq daha da artır. Beləliklə, ilk mesaj, həmişəki kimi yazılı şəkildə paylanan Müctəba Xameneinin rəsmi açıqlamasıdır. Bu qısa sənəddə bir neçə vacib məqam var. Birincisi, məsul vəzifəli şəxslərin danışıqlar zamanı səmimi narahatlıq və xoşməramlılıqla əhəmiyyətli səylər göstərdikləri vurğulanır. Bunu etməklə Rəhbər ultra-mühafizəkarların xəyanətdə ittiham etdiyi danışıqları aparanları, Məclis sədri Məhəmməd Bağır Qalibafı və xarici işlər naziri Abbas Əraqçini effektiv şəkildə müdafiə etdi….
İkincisi, Rəhbər anlaşma memorandumunu bəyənmədiyini açıq şəkildə bildirir. Bu, təkcə siyasi səbəblərə görə deyil, həm də şəxsi səbəblərə görə təəccüblü deyil. ABŞ ilə hər hansı bir güzəşt müharibə zamanı atasını, həyat yoldaşını və bacısını itirən və özü də çətinliklə ölümdən xilas olan Müctəbanı məmnun edə bilməz. Üçüncüsü, o, memorandumun imzalanmasına icazə verdi, lakin bütün məsuliyyəti Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının rəhbəri kimi bunu öz adından və digər şura üzvləri adından öz üzərinə götürən Prezident Məsud Pezeşkianın üzərinə qoydu. Müctəba Xameneinin mətninin arxasında kim dayanır..? Qeyd edim ki, mart ayında keçmiş İİKK komandiri və Qalibafın keçmiş həmkarı Möhsün Rzayi onun hərbi müşaviri təyin edilib. Onlar siyasi müttəfiq, Qalibaf və Pezenşkian isə rəqib hesab olunurlar. İkinci mesaj İİKK-nın siyasi işlər üzrə müavini Sərdar Cavaninin açıqlaması idi….
Üçüncü mesaj İİKK-ya yaxın hesab edilən Mehr xəbər agentliyinin redaksiya məqaləsidir. Məqalənin başlığı “Saziş mətni Trampın ilkin şərtlərinin məzarlığına çevrilib” oldu. Məqalədə İranın ABŞ-ın ilkin tələbləri ilə müqayisədə çox şeyə nail olduğu və İranın mövqeyinin elementlərinin ümumi qəbul edilmiş reallıq kimi qəbul edildiyi vurğulanır. Bundan əlavə, məqalədə yalnız əsaslı nəticələr (daxili uranın zənginləşdirilməsi və Hörmüz boğazının statusu ilə bağlı) deyil, həm də simvolik qələbələr (mətndə Tehran üçün fundamental olan Fars körfəzi və İran İslam Respublikası terminləri var) vurğulanır. Beləliklə, İİKK ultra-mühafizəkar ritorikanı rədd etdiyini və realizmə (kompromis mənasında) meylli olduğunu nümayiş etdirir. Rəhbər də razılaşmağa inandırılıb. Lakin İİKK üçün B planı hazırdır. Əgər işlər pis gedərsə, günahkar artıq müəyyən edilib. İslahatçı prezident Pezeşkian…….