Vətəndaşın narahatlığına aydınlıq gətirmək, qanunun mahiyyətini izah etmək dövlətin borcudur.
Son günlər ölkəmizdə ev təsərrüfatlarının uçotu ilə bağlı yayılan məlumatlar cəmiyyətdə ciddi müzakirələrə və narahatlığa səbəb olub. Söhbət insanların həyətlərində saxladıqları ev quşlarının, mal-qaranın sayının, əldə etdikləri yumurtanın və istehsal etdikləri südün qeydiyyata alınmasından gedir.
İlk baxışdan adi statistik məlumat toplanması kimi görünən bu məsələ əslində bir çox ailələr üçün həssas sosial mövzudur.
Gəlin bir anlıq kənd insanının həyatına nəzər salaq. Bir ailə dolanışığını təmin etmək üçün həyətində beş-on toyuq saxlayır, bir inək bəsləyir. Səhər tezdən durub heyvanına qulluq edir, süd sağır, yumurta toplayır. Bəzən bu məhsullar ailənin süfrəsinə gəlir, bəzən qonşuya, yaxınlara verilir, bəzən də az miqdarda satılaraq evin gündəlik ehtiyaclarına sərf olunur.
İndi həmin ailə eşidir ki, toyuqlarının sayı, əldə etdiyi yumurta, inəyindən sağdığı süd qeydə alınacaq. Təbii ki, insanın ağlına bir sual gəlir: Bu məlumatlar nə məqsədlə toplanır? Sabah bu rəqəmlərə görə bizdən vergi, əlavə ödəniş tələb olunacaqmı?
Bu sualın yaranmasını vətəndaşın məlumatsızlığı kimi qiymətləndirmək düzgün deyil. Əksinə, dövlət qurumları belə həssas məsələlərdə cəmiyyətə aydın və dolğun məlumat verməlidir.
Siz göndərdiniz
Çünki dövlətlə vətəndaş arasındakı münasibət yalnız qanun və inzibati qaydalarla deyil, həm də etimadla möhkəmlənir.
Kəndlinin zəhmətini əlavə yükə çevirməyək!
Bu gün kənd yerlərində yaşayan bir çox ailələr üçün bir inək, bir neçə qoyun, bir neçə toyuq sadəcə təsərrüfat göstəricisi deyil. Bunlar ailənin süfrəsi, uşaqların ruzisi, gündəlik dolanışığıdır.
Kənd insanı öz zəhməti ilə istehsal etdiyi məhsulla ailəsini dolandırmağa çalışır. Onun həyətindəki toyuğu sənaye müəssisəsinin quşçuluq təsərrüfatı ilə, bir inəyi böyük kommersiya fermasının istehsal gücü ilə eyniləşdirmək olmaz. Bu təsərrüfatların iqtisadi mahiyyəti və imkanları fərqlidir.
Biz dövlət statistikasının aparılmasına qarşı deyilik. Biz qanunların aydın olmasını, vətəndaşın hüquqlarının qorunmasını və heç bir ailənin öz şəxsi ehtiyacı üçün saxladığı ev heyvanlarına görə əsassız maliyyə yükü ilə üzləşməməsini istəyirik.
Unutmayaq ki, kəndin inkişafı kəndlinin zəhmətinə hörmətlə başlayır. İnsanları istehsaldan çəkindirmək deyil, onların əməyini qiymətləndirmək, kənd təsərrüfatına marağı artırmaq lazımdır.
Dövlətin vəzifəsi kəndlinin həyətindəki toyuğun sayını öyrənməklə kifayətlənmək deyil, həmin kəndlinin sabahını da düşünməkdir.
Ən vacibi isə budur: qanun vətəndaş üçün anlaşılmazlıq və qorxu mənbəyinə deyil, hüquqlarının təminatına çevrilməlidir.
Siz göndərdiniz
Dövlət Statistika Komitəsinin 13 oktyabr 2026-cı il tarixli qərarı: Rəsmi qərarın tam mətni.
Vergi Məcəlləsinin 102.1.11-ci maddəsi: Gəlir vergisindən azadolma.
Vergi Məcəlləsinin 218-1.1.1-ci maddəsi: Sadələşdirilmiş vergidən azadolma.
2027-ci il vergi güzəştləri ilə bağlı ictimai müzakirələr: Məsələyə dair açıqlama.
Bir fikri xüsusi vurğulamaq istəyirəm: Məqalənin əsas çağırışı dövlətə qarşı çıxmaq deyil, vətəndaşın narahatlığını dilə gətirmək, qanunların şəffaf tətbiqini və kəndlinin zəhmətinə hörmət edilməsini tələb etməkdir.