“The Washington Post” qəzetinin məlumatına görə, ruslar 2026-cı ilin əvvəlindən bəri banklardan 24,7 milyard dollardan çox pul çıxarıblar ki, bu da Ukraynadakı müharibənin başlamasından bəri rekord məbləğdir.
Rusiya bank sistemindən vəsaitlərin axını son aylarda xeyli sürətlənib. Təkcə avqustun ilk iki həftəsində ruslar hesablarından təxminən 3,4 milyard dollar çıxarıblar. Rusiya Mərkəzi Bankının məlumatlarına görə, iyul ayında çıxarılan pulların ümumi məbləği 7,3 milyard dollar, iyun ayında isə 4,5 milyard dolları keçib.
Sberbank-ın maliyyə direktoru Taras Skvortsov bildirib ki, ilin sonuna qədər çıxarılan vəsaitlərin həcmi müharibənin ilk ilindəki məbləğdən təxminən iki dəfə çox ola bilər.
Skvortsovun və Rusiyanın digər keçmiş yüksək vəzifəli maliyyə rəsmisinin sözlərinə görə, genişmiqyaslı axın artıq likvidlik problemləri yaradır. Bu, maliyyə sektoruna artan təzyiqdir və eyni zamanda hərbi istehsalı genişləndirmək üçün hökumət tərəfindən dəstəklənən kredit bumundan sonra artan problemli borclarla üzləşir.
“Dronlar uçur. Nəsə yanır. Əsəbilik artır. Və bəlkə də ortaq bir müdriklik işə yarayır: pulunuzu heç vaxt geri ala bilməyəcəyiniz bir bankda yox, yastığınızın altında nağd şəkildə saxlayın”, – keçmiş maliyyə rəsmisi bildirib.
O əlavə etdi ki, bəzi banklar üçün vəsaitlərin xaric olması həqiqətən problemə çevrilib, çünki onlar belə bir inkişaf gözləmirdilər və bütün nağd pullarını digər aktivlərə yatırdılar, müştərilər isə ayda yarım trilyon rubla qədər pul çıxarmağa davam edirlər.
Rusiya Mərkəzi Bankının keçmiş müşaviri Aleksandra Prokopenko vəsaitlərin xaricə axınını əhali arasında artan narahatlıqla əlaqələndirir.
“Bu o deməkdir ki, insanlar Rusiya bank sisteminə və ya Rusiya maliyyə sisteminə etibar etmirlər. Bütün bunlar hökumətin bank sisteminə nəsə edəcəyindən, əmanətləri milliləşdirə biləcəyindən qorxmasının nəticəsidir”, – deyə o bildirib.
Prokopenko əmanətlərin milliləşdirilməsini qeyri-mümkün hesab edir. Bununla belə, o, hakimiyyət orqanlarının vəsaitlərin çıxarılması ilə bağlı məhdudiyyətlər tətbiq etməsi ehtimalını da istisna etməyib.
İlin əvvəlindən bəri Rusiya banklarından çıxarılan vəsaitlərin həcmi artıq 24,7 milyard dolları keçib – bu, əmanətçilərin 2022-ci ildə çıxardığı məbləğlə eynidir. O vaxtlar, müharibənin ilk iki həftəsində banklardan 23 milyard dollar çıxarılıb. Hakimiyyət orqanları sərt kapital nəzarəti tətbiq etdikdən və faiz dərəcələrini kəskin şəkildə artırdıqdan sonra vəsait axını dayandırılıb.
Bu fonda, Rusiyanın iri müəssisələri də potensial aktivlərin müsadirəsindən ehtiyat edərək vəsaitlərini tənzimləyici nəzarətdən çıxarmağa çalışırlar. Mərkəzi Bankın məlumatına görə, təkcə 2026-cı ilin ikinci rübündə Rusiyadan 9,4 milyard dollardan çox vəsait köçürülüb.