Yaponiyanın baş naziri Sanae Takaiçinin Hindistana üç günlük səfəri hindli həmkarı Narendra Modi ilə birlikdə 16-cı Hindistan-Yaponiya illik zirvə toplantısının keçirilməsiylə bağlı idi. Narendra Modi yaponiyalı həmkarı Sanae Takaiçiilə ikitərəfli sammiti onu “kiçik bacısı”, Takaiçi isə həmkarını “böyük qardaş” adlandıraraq açıblar. İki lider süni intellektdən təhlükəsizlikdən enerji dayanıqlığına qədər 120-yə yaxın müqavilə imzalayıblar. Modi və Takaiçi müdafiə sektorunda birgə inkişaf layihələri də daxil olmaqla dörd birgə bəyanat yayınlayıblar. “Təlatümlü beynəlxalq mənzərə fonunda belə bir qarşılıqlı tamamlayıcı əməkdaşlıq münasibətlərinin qurulması getdikcə daha vacib hala gəlir” – deyən Modi növbəti 10 ildə yapon şirkətlərinin Hindistanda sayının ikiqat artıracağını vurğulayıb.
Tərəflər ikitərəfli əməkdaşlığı gücləndirmək, eləcə də qarşılıqlı maraq doğuran regional və qlobal məsələlər barədə fikir mübadiləsi aparıblar. İmzalanan müqavilələr süni intellekt, vacib minerallar, enerji və müdafiə sahələrində əməkdaşlığı ehtiva edir. Yaponiya investisiyaları artmaqda davam edərək, 2025 və 2026 maliyyə ili ərzində ikitərəfli ticarət təxminən 27,5 milyard dollara çatıb. Bununla Yaponiya Hindistanın ən böyük xarici investorlarından və inkişaf tərəfdaşlarından biri olaraq qalır.
Yaponiya və bu ölkənin şirkətləri Hindistana 12.4 milyard dollar yatırım qoymağı planlaşdırırlar. Hindistan-Yaponiya Bioqaz Təşəbbüsü çərçivəsində Hindistanda bioqaz və üzvi gübrə zavodları qurulacaq. Bu layihə Hindistanın enerji balansını şaxələndirmək, kənd yerlərində enerjiyə çıxışı yaxşılaşdırmaq və idxal olunan qazıntı yanacaqlarından asılılığı azaltmaq səylərini dəstəkləyir.
Beləliklə, Tokio Yeni Dehli ilə tərəfdaşlığı gücləndirməyə qərar verib. Bunu Sanae Takaiçinin mətbuat konfransında “Narendra Modi ilə birgə iki ölkə arasındakı tərəfdaşlığı daha üst səviyyəyə qaldıracağıq” sözləri də xəbər verir. Yeni Dehlidəki müzakirələrdə süni intellekt sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vurğulanması təsadüfi deyil. Dünyada aparıcı olan bu sahə üzrə əməkdaşlığa can atan dövlətlərin sayı artıb. Sanae Takaiçi və Narendra Modi mətbuat konfransında süni intellektin iqtisadiyyatın tamamlayıcı gücü olduğunu vurğulayıblar. Yaponiya Hindistana qabaqcıl istehsal, dəqiq mühəndislik və sənaye texnologiyaları gətirir, Hindistan isə Yaponiuaya proqram təminatlı sənaye, bacarıqlı texnologiya ilə çalışan işçi qüvvə və sürətlə genişlənən rəqəmsal iqtisadiyyat təklif edir.
Tərəflər iki ölkə arasında hərbi əməkdaşlığı da gücləndirməyə qərar veriblər. Bu ilin sonuna qədər iki ölkənin müdafiə və xarici işlər nazirləri 2+2 formatında görüş keçirəcəklər. Hind və Sakit Okean bölgəsində gərginlik hiss olunur. Çinin artan hərbi gücü və dənizlərdə Rusiya ilə birgə hərbi təlimləri Tokionu narahat edir. Ona görə də Yaponiya bölgədəki tərəfdaşlarıyla hərbi əməkdaşlığa da üstünlük veriməyə başlayıb. İki ölkə arasında müdafiə əlaqələri son on ildə birgə hərbi təlimlər, dəniz əməkdaşlığı və müdafiə texnologiyaları mübadiləsi vasitəsilə davamlı olaraq güclənib. Çinin hərbi və iqtisadi təsiri genişləndikcə, Hindistan və Yaponiya əməkdaşlığı genişləndirməkdə davam edəcəklər.