The New York Times qəzetinin 8–9 noyabr 2026-cı il tarixli məlumatlarına əsasən, məsələ sadəcə ailə xəyanəti deyil, həm də ABŞ-ın milli təhlükəsizliyi və süni intellekt texnologiyaları uğrunda ABŞ–Çin rəqabəti ilə bağlıdır.
Məqalənin əsas məqamları
1. Çin kəşfiyyatının ehtimal olunan əməliyyatı
Alice Huang (digər adı Huang Le) adlı Çin vətəndaşı Sinqapurda fəaliyyət göstərən Megaspeed şirkətinin rəhbər şəxslərindən biri olub.
* ABŞ kəşfiyyatının gəldiyi nəticəyə görə, o, Çinin Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyi tərəfindən Jensen Huang-a yaxınlaşmaq üçün cəlb edilmişdi.
* Məqsəd Jensen Huang-dan məlumat əldə etmək və Pekinə ötürmək olub.
* ABŞ rəsmiləri onun birbaşa Pekinə məlumat ötürdüyünü iddia edirlər.
2. Münasibət və ailə xəyanəti
Jensen Huang ilə Alice Huang arasında yaxın, romantik münasibət olduğu bildirilir.
Jensen Huang şirkət əməkdaşlarına göndərdiyi müraciətdə həyat yoldaşına xəyanət etdiyini etiraf edib və ailəsindən üzr istəyib.
O, hərəkətlərinin həyat yoldaşına və uşaqlarına zərər verdiyini qəbul edib.
3. Əsas təhlükə: Nvidia texnologiyalarının Çinə ötürülməsi
Məsələnin ən ciddi tərəfi budur:
* Megaspeed Nvidia-nın Cənub-Şərqi Asiyadakı böyük müştərilərindən biri olub.
* Şirkətin 2024-cü ilin iyunundan etibarən Nvidia-dan 4,8 milyard dollardan artıq çip aldığı bildirilir.
* ABŞ hökuməti bu şirkətin qabaqcıl süni intellekt çiplərini Çinə ötürməkdə iştirak edib-etmədiyini araşdırıb.
* Belə çiplər ABŞ-ın Çinə ixrac məhdudiyyətlərinin əhatəsindədir.
ABŞ üçün narahatlıq ondan ibarətdir ki, Çin Nvidia rəhbərinə şəxsi münasibət vasitəsilə təsir göstərərək texnoloji və strateji məlumatlar əldə etmiş ola bilər.
4. Tramp administrasiyası məsələdən xəbərdar imiş
NYT-nin məlumatına görə:
* Donald Tramp təxminən bir il əvvəl Jensen Huang və Alice Huang arasındakı münasibətlə bağlı kəşfiyyat məlumatlarından xəbərdar edilib.
* Lakin həmin vaxt hər hansı tədbir görməyib.
* 2026-cı ilin yazında dövlət katibi Marko Rubio ilə əlaqəli şəkildə bu məsələ barədə məxfi memorandum hazırlanıb.
5. Nvidia nə edir?
Rəsmi araşdırma başlanıb
Nvidia-nın direktorlar şurası Jensen Huang barəsində müstəqil araşdırma başladıb.
Şirkət bildirir ki:
* Hazırda Nvidia-nın kommersiya sirlərinin ələ keçirildiyinə dair əsas yoxdur.
* ABŞ-ın milli təhlükəsizliyinə zərər dəydiyini göstərən sübut yoxdur.
* Jensen Huang araşdırma ilə əməkdaşlıq edəcək.
* Araşdırma müddətində CEO vəzifəsində qalacaq.
Əslində bu hadisə nə deməkdir?
Burada üç böyük məsələ var:
1. Kəşfiyyat müharibəsi: Çin ABŞ-ın ən mühüm texnologiya şirkətlərindən birinin rəhbərinə şəxsi münasibət vasitəsilə yaxınlaşmağa çalışmış ola bilər.
2. Texnoloji təhlükəsizlik: Nvidia-nın AI çipləri ABŞ-ın strateji üstünlüyünün mühüm hissəsidir. Bu texnologiyanın Çinə ötürülməsi Vaşinqton üçün ciddi təhlükədir.
3. Nvidia-nın gələcəyi: Jensen Huang şirkətin siması və strategiyasının əsas fiqurudur. Onun ətrafında yaranan belə bir qalmaqal investorların etimadına, şirkətin səhmlərinə və ABŞ hökuməti ilə münasibətlərinə təsir edə bilər.
Bu hadisənin ən mühüm tərəfi Jensen Huangın ailə xəyanəti deyil. Əsas sual budur: Çin kəşfiyyatı dünyanın ən güclü AI çip şirkətinin rəhbərinə yaxınlaşaraq ABŞ-ın texnoloji üstünlüyünə təsir göstərə bilibmi?
Hələlik casusluq iddiaları ilə bağlı bütün detallar müstəqil şəkildə sübut edilməyib. Nvidia-nın araşdırmasının nəticəsi vacib olacaq.
Milyarder Jensen Huang 40 illik evliliyindən sonra həyat yoldaşına xəyanət etdiyini etiraf etdi.
“Mən həyat yoldaşıma xəyanət etdim. Hərəkətlərim ona və uşaqlarımıza zərər verdi. Bunun üçün heç bir bəraət yoxdur”, Huang Nvidia işçilərinə yazıb.
Material Aİ-nin köməyi ilə hazırlanıb. (AzadlıqQəzeti)