Avropa İttifaqının Rusiyaya qarşı qəbul etdiyi 20-ci sanksiya paketi yalnız Moskvanı deyil, onunla iqtisadi əlaqələrdə rol oynayan üçüncü ölkələri də hədəfə alır – bu çərçivədə Azərbaycan bankının da siyahıya daxil edilməsi xüsusi diqqət çəkir
Avropa İttifaqı (Aİ) Rusiyaya qarşı 20-ci sanksiya paketini təsdiqləyib. Yeni qərar Moskvanın Ukraynaya qarşı müharibəsini davam etdirməsinə qarşı təzyiqləri artırmaq məqsədi daşıyır və ilk dəfə olaraq sanksiyalardan yayınmaya qarşı xüsusi mexanizmləri daha sərt şəkildə tətbiq edir.
Ən diqqətçəkən məqamlardan biri isə Rusiyanın müharibə səylərinə dolayı dəstək verdiyi iddia olunan üçüncü ölkələrin maliyyə institutlarının da hədəfə alınmasıdır. Aİ Azərbaycan, Qırğızıstan və Laosda yerləşən dörd bankı sanksiya siyahısına daxil edib. Bu bankların Rusiyanın maliyyə əməliyyatlarını asanlaşdırdığı və ya sanksiyalardan yayınmasına kömək etdiyi bildirilir.
Yeni paket maliyyə, enerji, ticarət və informasiya sahələrini əhatə edir və Rusiyanı danışıqlara məcbur etmək məqsədi daşıyır.
Enerji sektorunda Aİ Rusiyanın neft və qaz sənayesinə qarşı tədbirləri genişləndirib. Rusiyanın “kölgə donanması” adlandırılan və sanksiyalardan yan keçmək üçün istifadə edilən tanker şəbəkəsinə qarşı yeni məhdudiyyətlər tətbiq olunub. Siyahıya əlavə edilən gəmilərlə birlikdə artıq 632 gəmi Aİ sanksiyalarına məruz qalıb.
Bundan əlavə, Aİ Rusiyanın mayeləşdirilmiş qaz (LNG) tankerlərinə texniki xidmət göstərilməsini qadağan edib və Aİ liman infrastrukturu ilə əlaqəli bəzi obyektlərə sanksiya tətbiq edib.
Maliyyə sahəsində isə daha sərt addımlar atılıb. Yeni paketlə daha 20 Rusiya bankı Aİ bazarından kənarlaşdırılıb və beləliklə, sanksiyaya məruz qalan Rusiya banklarının sayı 70-ə çatıb. Eyni zamanda, kriptovalyuta əməliyyatları vasitəsilə sanksiyalardan yayınmanın qarşısını almaq üçün Rusiya kripto xidmət təminatçıları ilə bütün əməliyyatlar qadağan edilib.
Yeni sanksiya paketi Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksini zəiflətmək məqsədilə əlavə ixrac və idxal məhdudiyyətləri nəzərdə tutur.
Bu çərçivədə Rusiyaya rezindən tutmuş traktorlara qədər ümumi dəyəri 365 milyon avronu aşan məhsulların ixracı qadağan edilib. Eyni zamanda, partlayıcı maddələr, laboratoriya şüşə avadanlıqları, yüksək performanslı sürtkü materialları və onların əlavələri kimi hərbi məqsədlərdə istifadə oluna bilən məhsul və texnologiyalara da yeni ixrac məhdudiyyətləri tətbiq olunub.
Sanksiyalar kibertəhlükəsizlik sahəsini də əhatə edir. Rusiyaya bu istiqamətdə xidmət göstərilməsi məhdudlaşdırılıb.
Bundan başqa, indiyədək sanksiyaya düşməyən metallar, kimyəvi maddələr və minerallar üzrə, ümumi dəyəri 530 milyon avrodan çox olan idxal qadağaları tətbiq edilib. Paket həmçinin ammonyak idxalına kvota qoyulmasını nəzərdə tutur ki, bu da mövcud idxal həcmlərini məhdudlaşdırmağa yönəlib.
Sanksiya paketi həmçinin Rusiyanın hərbi sənayesinə dəstək verdiyi iddia olunan 58 şirkət və şəxsi hədəfə alır. Bu siyahıya Çin, BƏƏ, Qazaxıstan və digər ölkələrdə yerləşən şirkətlər də daxildir.
Aİ ilk dəfə olaraq sanksiyalardan yayınmanın qarşısının alınması (“anti-circumvention”) alətini aktivləşdirib. Bu çərçivədə Qırğızıstanın Aİ məhsullarının Rusiyaya ötürülməsinin qarşısını ala bilmədiyi əsas gətirilərək əlavə tədbirlər görülüb.
Ümumilikdə yeni paket 120 əlavə şəxs və qurumu sanksiya siyahısına daxil edir. Onlara qarşı aktivlərin dondurulması, maliyyə resurslarının verilməsinin qadağan edilməsi və fərdi şəxslər üçün səyahət məhdudiyyətləri tətbiq olunur.
Aİ rəsmiləri bildirirlər ki, bu addımların məqsədi Rusiyanı Ukrayna ilə danışıqlara başlamağa məcbur etmək və mülki infrastruktura qarşı hücumların qarşısını almaqdır. (AbzasMedia)