Nyu York Tayms: Karakas Maduronun ələ keçirilməsi ərəfəsində Venesuela üzərində Rusiya HHM sistemini tam şəkildə yerləşdirə bilmədi.
Kreml ABŞ-a güzəştə gedə bilərdi.
The New York Times amerikalı rəsmi mənbələrə istinadən yazır ki, Venesuelanın silahlanmasında olan Rusiya istehsalı hava hücumundan müdafiə (HHM) sistemləri ABŞ-ın ölkədə keçirdiyi hərbi əməliyyat zamanı radarlarla əlaqələndirilməmişdi. Bu da ölkə üzərində hava məkanını müdafiəsiz qoymuşdu. Bundan əlavə, Karakas Rusiya sistemlərinin texniki xidməti və ehtiyat hissələrinin əldə olunması ilə bağlı çətinliklər yaşayırdı. Qəzetin qeyd etdiyinə görə, Moskva Vaşinqtonla münasibətləri korlamamaq üçün bu silahların tədricən sıradan çıxmasına qəsdən yol vermiş ola bilər.
Təfərrüatlar. NYT yazır ki, ABŞ-ın Venesueladakı uğurunda venesuelalı hərbçilərin səriştəsizliyi mühüm rol oynayıb. Qəzetə keçmiş amerikalı rəsmilər və hərbi analitiklər bildiriblər ki, ölkənin zenit-raket kompleksləri ABŞ hücumu zamanı bir-biri ilə əlaqəli deyildi və ehtimal ki, illərlə işləmirdi.
–NYT-nin foto, video və peyk görüntülərinin təhlilinə görə, Venesuelanın HHM sistemlərinin bəzi komponentləri ABŞ hücumu zamanı anbarlarda, işlək olmayan vəziyyətdə saxlanılırdı. Bu isə ölkənin Amerika müdaxiləsinə hazır olmadığını göstərir, deyə qəzet vurğulayır.
– NYT-nin təhlilinə əsasən, əməliyyat zamanı ABŞ ilk növbədə Venesuelanın “Buk” ZRK-larını yerləşdirdiyi və ya saxladığı məkanlara zərbələr endirib. Bu sistemlərin qalıqları La-Guayra, Katiya-la-Mar şəhərlərindən, həmçinin La-Karlota və İguerot aviabazalarından yayılan videolarda görünür (skrinşotda). Katiya-la-Mardan olan videolarda “Buk” sisteminin bir neçə komponentinin — buraxılış qurğuları və komanda məntəqəsi daxil olmaqla — dağıdılmış anbarları görünür. Bu da qurğuların döyüşə hazır vəziyyətdə deyil, saxlanmada olduğunu ehtimal etməyə əsas verir.
– Dörd hazırkı və keçmiş amerikalı rəsmi NYT-yə bildirib ki, Venesuela S-300 və “Buk” zenit-raket komplekslərinin normal fəaliyyətini təmin edə bilmirdi. Mənbələrin sözlərinə görə, Karakas texnikanın xidməti, komponent çatışmazlığı, həmçinin həm texniki xidmət, həm də istismar üçün zəruri biliklərin olmaması ilə üzləşirdi.
– Qəzetlə söhbətində CIA-nın Venesueladakı nümayəndəliyinin keçmiş rəhbəri Riçard de la Torre bildirib ki, Ukraynadakı müharibə Moskvanın Karakasa verilmiş sistemləri dəstəkləmək və onları tam inteqrasiya etmək imkanlarını məhdudlaşdırmış ola bilər. İki keçmiş amerikalı rəsmi isə NYT-yə deyib ki, Rusiya ABŞ-la daha ciddi münaqişədən qaçmaq üçün Venesuelaya satdığı hərbi texnikanın köhnəlməsinə bilərəkdən yol verə bilərdi. Onların sözlərinə görə, əgər venesuelalı hərbçilər Amerika təyyarəsini vursaydılar, Rusiya ciddi nəticələrlə üzləşə bilərdi.
– ABŞ hücumu zamanı Venesuela öz daşınan zenit-raket komplekslərindən də demək olar ki, istifadə etməyib, deyə qəzet qeyd edir. Oktyabr ayında Nikolas Maduro Venesuelanın azı 5 min ədəd Rusiya istehsalı “İqla-S” PZRK-sinə malik olduğunu demişdi. Lakin NYT vurğulayır ki, Amerika əməliyyatı zamanı videolarda yalnız bir mümkün PZRK atəşi epizodu qeydə alınıb (postun altındakı videoda). ABŞ aviasiyası buna intensiv atəşlə cavab verib. Qəzetlə danışan iki amerikalı rəsminin sözlərinə görə, ABŞ hərbçilərinin sərt cavabı digər venesuelalı hərbçilərin də bu komplekslərdən istifadə etmək həvəsini azalda bilərdi.
Kontekst. Vaşinqtonun Venesuelaya hücum etmək niyyəti barədə məlumatlar 3 yanvardan — ABŞ-ın Venesuela prezidenti Nikolas Maduronun ələ keçirilməsi üzrə əməliyyat keçirdiyi tarixdən — bir neçə ay əvvəl ortaya çıxmışdı. Rusiya ABŞ əməliyyatını pisləsə də, Karakasa heç bir konkret yardım göstərməyib.
– Əməliyyat zamanı yeddi amerikalı hərbçi xəsarət alıb, həmçinin bir ABŞ helikopteri zədələnib, lakin buna baxmayaraq bazaya qayıda bilib.
– Venesuela Rusiyadan Su-30 qırıcıları, T-72 tankları, S-125 “Neva” və “Buk-M2E” ZRK-ları, həmçinin S-300 HHM sistemləri alıb. (Azadlıq Qəzeti)