Amerika Birləşmiş Ştatları Pakistan tərəfindən təklif edilən İranla iki həftəlik atəşkəsə razılaşıb. Bu barədə Prezident Donald Tramp bildirib.
İranın xarici işlər naziri Abbas Arağçı də Tehranın razılığını təsdiqləyib və bildirib ki, İran bu iki həftə ərzində Hörmüz boğazından “təhlükəsiz keçidə” öz silahlı qüvvələri ilə kordinasiya əsasında icazə verəcək.
Ümumi vəziyyət
Pakistanın təklifi Trampın razılaşma əldə olunmasa, genişmiqyaslı hücumlara başlamaq üçün qoyduğu son tarixə bir neçə saat qalmış irəli sürülüb. Təklifə əsasən:
• ABŞ hücum təhdidlərini dayandırır
• İran boğazı açmağı öhdəsinə götürür
Bu iki həftəlik müddət daha geniş sülh razılaşması əldə etmək üçün istifadə olunacaq.
Gözlənilən danışıqlar
ABŞ və İranın cümə günü İslamabad şəhərində sülh danışıqları aparacağı gözlənilir. Mənbələrə görə, ABŞ nümayəndə heyətinə vitse-prezident J.D. Vance rəhbərlik edə bilər.
İsrailin mövqeyi
Ağ Ev rəsmisinin sözlərinə görə, İsrail də atəşkəsi qəbul edib və hücumlarını dayandıracaq.
ABŞ Müdafiə Nazirliyinin rəsmisi bildirib ki:
• Atəşkəs artıq qüvvəyə minib
• ABŞ bütün hücumları dayandırıb
Əvvəlki gərginlik
Bu açıqlama Trampın İranın “bütün sivilizasiyasını məhv edəcəyini” deməsindən 12 saat keçməmiş verilib. O, xüsusilə:
• körpüləri
• elektrik stansiyalarını
• neft və su infrastrukturlarını hədəfə ala biləcəyini demişdi
Bazar reaksiyası
Xəbərdən sonra maliyyə bazarlarında dərhal müsbət reaksiya yaranıb:
• S&P 500 fyuçersləri 1%-dən çox artıb
• Neft qiymətləri təxminən 6% düşüb
Pərdəarxası
Son 24 saatda ABŞ və İran arasında danışıqlar sürətlənib və Pakistan əsas vasitəçi rolunu oynayıb.
Benyamin Netanyahu, Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ liderləri, həmçinin senator Lindsey Graham Trampı İran ciddi güzəştlər etməyincə razılaşmanı qəbul etməməyə çağırıblar.
Digər tərəfdən, Trampın komandası – o cümlədən Vance və xüsusi nümayəndə Stive Vitkoff – razılaşma əldə edilərsə, bunu qəbul etməyi tövsiyə edib.
Trampın açıqlaması
Tramp bildirib:
“Pakistanın Baş naziri Shehbaz Sharif və feldmarşal Asim Munir ilə danışıqlara əsaslanaraq və İranın Hörmüz boğazını tam, dərhal və təhlükəsiz şəkildə açmaq şərti ilə, İrana qarşı bombardmanı və hücumları iki həftəlik dayandırmağa razıyam.”
O əlavə edib ki:
• Bu “iki tərəfli atəşkəs” olacaq
• Hərbi məqsədlər artıq yerinə yetirilib
• Uzunmüddətli sülh razılaşmasına yaxınlaşılır
İranın mövqeyi
Arağçı bildirib:
“Pakistan rəhbərliyinə bölgədə müharibəni dayandırmaq üçün göstərdikləri səylərə görə təşəkkür edirəm.”
O əlavə edib ki:
• ABŞ hücumları dayandırarsa, İran da hərbi əməliyyatları dayandıracaq
• İki həftə ərzində Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçid mümkün olacaq. (GünazTV)