Körpünü yandırmaq yox, bərpa etmək vaxtıdır
Cənab Prezident,
Biz nə istəyirik?
Biz dövlətin zəifləməsini istəmirik.
Biz dövlətin güclənməsini istəyirik.
Amma güc nədir? Qorxu, yoxsa legitimlik?
Bu gün Azərbaycan transmilli təqib hesabatlarında adı çəkilən ölkələrlə eyni kontekstdə müzakirə olunur. Mühacirətdə olan insanların mühakimə edilməsi, uzunmüddətli həbs cəzaları, sərhəddən kənarda belə təzyiq iddiaları — bunlar əsasən repressiyaya meylli sistemlərə xas praktikadır.
Freedom House və Human Rights Watch-un sənədlərində transmilli təqib üzrə ön sıralarda Çin, Rusiya, İran kimi ölkələr göstərilir.
Sual yaranır:
Azərbaycanın adı niyə bu kimi siyahılarda çəkilməlidir?
Azərbaycan Şərqdə ilk demokratik respublikanı qurmuş xalqdır. 1918-ci ildə qadınlara səsvermə hüququ verən, parlament ənənəsi yaradan bir dövlətin varisi olan xalqın yeri repressiv modellərin yanında deyil.
Azərbaycanı quran ziyalılar Avropanı nümunə göstərirdilər. Onların yolu hüquq yolu idi.
Bu gün isə biz seçim qarşısındayıq:
Repressiya modeli, yoxsa hüquq dövləti?
İspaniya bunu bacardı.
Frankodan sonra mərhələli keçid başladı. Amnistiya verildi. Konstitusiya dəyişdi. Demokratiya quruldu.
Cənubi Koreya bunu bacardı.
Hərbi idarəçilikdən açıq siyasi sistemə keçdi və iqtisadi gücə çevrildi.
Tayvan bunu bacardı.
Avtoritar modeldən demokratik modelə transformasiya etdi.
Bu ölkələr dəyişərək zəifləmədilər.
Onlar dəyişərək gücləndilər.
Azərbaycan niyə bunu etməsin?
Cənab Prezident,
Korrupsioner məmurlar xalq ilə hakimiyyət arasında mövcud olan körpüyə od vurublar. Onlar şəxsi maraqları naminə etimadı dağıdır, uçurumu dərinləşdirirlər. Xalqla iqtidar arasında məsafə artır.
Bu məsafə böyüdükcə, dialoq çətinləşir.
Bu, nə dövlətin, nə də hakimiyyətin xeyrinədir.
Amma məsuliyyət təkcə bir tərəfin üzərində deyil.
Müxalifət daxilində də radikallar var. Onlar istənilən anlaşmanı xəyanət kimi təqdim edirlər. Qarşılıqlı ittihamlar dərinləşdikcə, konsensus imkanları azalır.
Halbuki Azərbaycan xalqı sülh istəyir.
Xalq qarşıdurma yox, sabitlik istəyir.
Xalq intiqam yox, ədalət istəyir.
Xalq uçurum yox, körpü istəyir.
Radikallar da xalqı dinləməlidir.
Sağlam düşüncə hər iki tərəfdə önə çıxmalıdır.
Biz dialoq istəyirik.
Mərhələli siyasi və iqtisadi islahatlar istəyirik.
ASAN və DOST mərkəzləri göstərdi ki, vətəndaşa hörmət ediləndə xalq bunu qiymətləndirir. Bu model genişlənə bilər. İnhisarlar zəiflədilə bilər. Orta sahibkarlıq qoruna bilər. Media üçün nəfəs açmaq mümkündür.
Azərbaycan artıq geosiyasi olaraq Rusiyadan tədricən uzaqlaşır və Qərbə inteqrasiya edir.
Amma avtoritar təfəkkürlə Qərb demokratiyasının yanında yer almaq çətindir.
Qərb institutları hüquq tələb edir.
Şəffaflıq tələb edir.
Rəqabət tələb edir.
Bu amili nəzərə almaq zəruridir.
Cənab Prezident,
Repressiya qısa müddətdə sakitlik yarada bilər.
Hüquq dövləti isə uzunmüddətli sabitlik yaradır.
Biz sizi Azərbaycan üçün həyati əhəmiyyətli qərar verməyə dəvət edirik.
Mərhələli keçidə başlamağa.
Dialoq mexanizmləri yaratmağa.
Körpünü bərpa etməyə.
Tarix gücü yox, seçimi qiymətləndirir.
Azərbaycanın gələcəyi bu seçimin içindədir.
Repressiya modeli, yoxsa hüquq dövləti?
Biz konsensus istəyirik.
Biz qarşılıqlı anlaşma istəyirik.
Biz Azərbaycan dövlətinin güclənməsini istəyirik — qorxu ilə yox, etimadla.