ABŞ Konqresinin üzvü James P. McGovern də Azərbaycana səfəri gözlənilən vitse- prezident J.D. Vensə bu səfər zamanı siyasi məhbusların azadlığı ilə bağlı məsələni qaldırmaq üçün müraciət etdi. Konqresmenin göndərdiyi rəsmi məktubda deyilir:
“Sizə bu məktubu Azərbaycan hökumətinin rəsmiləri ilə gözlənilən görüşləriniz zamanı azərbaycanlı vicdan məhbuslarının azadlığa buraxılması üçün vasitəçilik etməyinizi xahiş etmək məqsədilə yazıram. Mən ABŞ Nümayəndələr Palatasının Tom Lantos İnsan Hüquqları Komissiyasının (TLHRC) həmsədrliyini icra edirəm.
Komissiya uzun illərdir Azərbaycanda insan hüquqlarının vəziyyətinə diqqət yetirmiş və aşağıda adları çəkilən şəxslər də daxil olmaqla, siyasi məhbusların azadlığa buraxılması üçün çağırışlar etmişdir.
Tramp Administrasiyasının apardığı strateji diplomatiya siyasi məhbusların azad edilməsi sahəsində uğurlar əldə etmişdir. Sergey Tixanovski, Ales Bialiatski, Mariya Kalesnikava, Aliaksandr Yaraşuk və Hennadz Fiadıniç Administrasiyanın müdaxilələri nəticəsində azadlığa buraxılmış yüzlərlə belaruslu məhbus arasında olmuşdur. Birləşmiş Ştatlar yüzlərlə insanın hələ də həbsdə saxlanıldığı Azərbaycanda siyasi məhbusların azadlığını ardıcıl olaraq öz maraqları daxilində sayır..
Azərbaycan hökumətinin acınacaqlı insan hüquqları vəziyyəti Dövlət Departamentinin İnsan Hüquqları Təcrübələri üzrə Ölkə Hesabatlarında sənədləşdirilmişdir. Sizi Azərbaycana səfərinizdən və tutduğunuz vəzifənin imkanlarından istifadə edərək vicdan məhbuslarının azad edilməsi istiqamətində çalışmağa təşviq edirəm. Haqsız yerə saxlanılan bir şəxsin ləyaqəti və hüquqları heç kimin hüquqlarından az deyil.
Bununla yanaşı, aşağıdakı şəxslər üzrə xüsusi müdafiə fəaliyyətini tövsiyə edirik. Bu adların hamısı səylərinizdə kömək göstərə biləcək Bakıdakı ABŞ Səfirliyinə məlum olmalıdır:
Qubad İbadoğlu 2023-cü ilin iyul ayında saxta ittihamlarla qanunsuz şəkildə saxlanılmışdır. O, 2024-cü ilin aprel ayından etibarən ev dustaqlığında saxlanılır, məhkəmə, hüquqi müdafiə və adekvat tibbi yardımdan məhrum edilmişdir. Hakimiyyət orqanları ailə üzvlərini, o cümlədən:
Qalib Bayramovu, doktor İbadoğlunun qardaşını təqib edir. O, qeyri-hökumət təşkilatlarına qarşı aparılan kampaniya çərçivəsində təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunmuş, polis nəzarətinə götürülmüş və 8–12 il həbs cəzası ilə üzləşir.
Tofiq Yaqublu, 2023-cü ilin dekabrında haqsız yerə saxlanılmış müxalifət nümayəndəsi, 2025-ci ilin mart ayında 9 il həbs cəzasına məhkum edilmişdir. O, xroniki sağlamlıq problemlərindən əziyyət çəkir və saxlanıldığı müəssisədə lazımi ixtisaslaşmış tibbi yardım almır. Ailəsinin onu mülki xəstəxanaya köçürmək barədə müraciətləri rədd edilmişdir.
Fərid Mehralızadə, Radio Azadlıq / Azad Avropa Radiosunun Azərbaycan Xidmətinin iqtisadçısı və jurnalisti. O, müstəqil mediaya qarşı hökumət kampaniyası çərçivəsində 2024-cü ilin mayında saxlanılmış və 2025-ci ilin iyununda 9 il həbs cəzasına məhkum edilmişdir. Onun həyat yoldaşı Nərgiz Muxtarova da cinayət təqibi ilə üzləşir.
Əli Kərimli, siyasi motivli ittihamlarla saxlanılan tanınmış müxalifət lideri. Onun məhkəməsinin 13 fevral 2026-cı il tarixinə təyin edildiyi bildirilir. Həmçinin müxalifət fəalları Məmməd İbrahim və Bəxtiyar Hacıyev.
Şəmşad Ağa, Aynur Elgünəş və Ülviyyə Quliyeva — hazırda məhkəmə qarşısında olan və təcili tibbi yardıma ehtiyacı olan Meydan TV ilə əlaqəli 12 jurnalist arasında yer alırlar.
• Rufət Səfərov, ABŞ-a səfər edərək Dövlət Katibinin İnsan Hüquqları Müdafiəçisi Mükafatını almağa hazırlaşdığı günlərdə, 2024-cü ilin dekabrında həbs edilmiş tanınmış insan hüquqları müdafiəçisidir.
Anar Məmmədli, COP29 konfransı ilə əlaqədar vətəndaş cəmiyyətinə qarşı aparılan repressiyalar zamanı 2024-cü ilin aprelində saxlanılmış insan hüquqları müdafiəçisi və iqlim fəalıdır.
Bu siyahı Azərbaycan hakimiyyəti tərəfindən vicdan məhbusu kimi saxlanılan və fundamental, beynəlxalq səviyyədə tanınmış hüquqları pozulan şəxslərin tam siyahısı deyil. Hamısı azad edilməlidir.
Bir daha xahiş edirəm ki, Azərbaycanda haqsız yerə saxlanılan və həbs edilən şəxslərin azadlığa buraxılması üçün səylərinizi əsirgəməyəsiniz. Belarusdakı təcrübə göstərir ki, bu cür şəxslərin azad edilməsi Administrasiya üçün müsbət nüfuz qazandıra və yaxınlarının azadlıq həsrətinə son qoya bilər”. (Azadlıq qəzeti)