Ər-Riyad ilk dəfə olaraq Rusiya və Çinə qarşı açıq ittihamlar irəli sürüb. Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər nazirinin müavini Raed Krimli bildirib ki, bu ölkələrdəki müəyyən qurumlar, o cümlədən kommersiya qurumları, İran və Husilərə hücumları asanlaşdıran texnologiya və kəşfiyyat məlumatları təqdim edə bilər.
Moskva və Pekin rəhbərliyinə qarşı heç bir birbaşa ittiham irəli sürülməsə də, bu cür açıq açıqlamaların verilməsinin özü çox aşkardır. Daha sonra Fars körfəzi ölkələrində neft infrastrukturuna hücum planlaşdırmaqda şübhəli bilinən yeddi Ukrayna vətəndaşının İraqda saxlanılması barədə məlumat gəldi. Bu məlumat hazırda The Cradle tərəfindən dərc edilmiş bir nəşrə əsaslanır və müstəqil təsdiq tələb edir, lakin əgər doğrudursa, Ukrayna və Yaxın Şərq münaqişələri arasında daha bir maraqlı əlaqə yaradacaq…..
Beləliklə, bu savaşlarda birbaşa və ya dolayı yolla iştirak edən dövlətlərin və müxtəlif millətlərarası strukturların sayı artmaqda davam edir. Üstəlik, hər bir iştirakçının öz maraqları var və çox vaxt Yaxın Şərqin özündən çox kənara çıxır. Və burada dəfələrlə qeyd etdiyim bir tendensiya getdikcə daha aydın görünür. Yaxın Şərqdəki xaos və regionun sonrakı yenidən qurulması bir çox xarici oyunçular üçün imkanlar açır. Lakin neft monarxiyalarının özləri əvvəlki təhlükəsizlik arxitekturasının məhv edilməsindən əsas itirənlərə çevrilmək riski daşıyırlar. Çünki söhbət onilliklər ərzində nəhəng maliyyə resurslarının, suveren sərvət fondlarının, enerji və logistika infrastrukturunun cəmləşdiyi bir bölgədən gedir. Bütün bunlar müəyyən təhlükəsizlik zəmanətləri ilə qurulmuşdu və indi bu zəmanətlər sürətlə əvvəlki etibarlılığını itirir….
Mən artıq 1970-ci illərin neft böhranı, maliyyə axınlarının sonrakı yenidən bölüşdürülməsi, Avropanın enerji mühasirəsi və Fars körfəzi təhlükəsizliyinin yeni təminatçılarının perspektivi ilə mümkün paralelləri barədə yazmışdım. İndi bu proseslər çox spesifik hərbi-siyasi konturlar almağa başlayır.
Ən maraqlısı isə odur ki, davam edən müharibədən ciddi itkilər çəkən dövlətlər belə regionun sonrakı yenidən bölüşdürülməsindən qazanc əldə edə bilərlər. Görünür, gələcək danışıqların əsas mövzusu təkcə neft və qaz deyil, həm də Yaxın Şərq təhlükəsizlik sisteminin özü və bununla birlikdə neft monarxiyalarının nəhəng maliyyə xəzinələri üzərində nəzarət olacaq. Məhz buna görə də müharibə kraterinin genişlənməsi müharibə edən tərəflərin son hücumlarından və bəyanatlarından daha çox diqqətə layiqdir….