15 C
Bakı
30 Mart 2026 19:37
DünyaGündəmSiyasət

Çinin uzun oyunu…..

Çin hərtərəfli tərəfdaşlıqlar vasitəsilə Yaxın Şərqdəki təhlükəsizlik mövcudluğunu gücləndirmək üçün hərəkət edir və Pakistan-Çin ittifaqı bu tərəfdaşlığı iqtisadi səviyyədən (Bir Kəmər, Bir Yol Təşəbbüsü) müdafiə ittifaqı səviyyəsinə qaldırmaq üçün körpü rolunu oynayır.

Bu, Çini Körfəzlə birləşdirən enerji təchizatının və dəniz yollarının (Ərəbistan dənizi) təhlükəsizliyini təmin edir. Dərin köklü müdafiə tərəfdaşlığına əsaslanan Çin-Pakistan ittifaqı (Çin silah idxalının 50%-ni Pakistana təmin edir), Çinin rəhbərlik etdiyi birgə Körfəz və Ərəb hərbi qüvvələrinin yaradılması üçün potensial təməl daşıdır. Bu ittifaq regional çətinliklərə və Qərbin və xüsusən də Amerikanın Körfəz dövlətlərinə qarşı azalan inamına qarşı durmaq üçün Körfəzə qabaqcıl texnoloji silah alternativləri, hərbi təcrübə (Pakistan) və strateji müdafiə (Çin) təmin edir və beləliklə, Çinin bölgədəki təsirini gücləndirir…..

Pakistan ordusu Çin və Körfəz ölkələrinin hərbi perspektivlərini birləşdirməkdə mühüm strateji rol oynayır, Pekinlə sıx əlaqələrindən və Səudiyyə Ərəbistanı və BƏƏ ilə tarixi müdafiə tərəfdaşlığından istifadə edir. Hazırda Çinin rəhbərliyi altında Pakistan və Körfəz arasında rəsmi, vahid birgə hərbi struktur yoxdur, lakin mövcud inkişaflar Pakistanın Çin təcrübəsi və texnologiyasını regiona ötürmək üçün bir kanal kimi çıxış etdiyi inteqrasiya olunmuş təhlükəsizlik sisteminin yaradılmasını göstərir. Burada Çin, Çin və Körfəz hərbi doktrinaları arasında qarşılıqlı fəaliyyətin asanlaşdırılmasında Pakistan ordusunun roluna böyük əhəmiyyət verir. Ayrıca, Çin və Pakistan arasında kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi ilə İslamabad həm Körfəzin enerji təhlükəsizliyinə, həm də Çinin maraqlarına xidmət edən Hind okeanı və Ərəbistan dənizindəki təhdidlərlə bağlı təhlükəsizlik qiymətləndirmələrinin mübadiləsi üçün qeyri-rəsmi kanal kimi çıxış edir…..

Bu kontekstdə Pakistan strateji müttəfiq və Çinin Cənubi Asiyaya və Hind okeanına nüfuz etməsi üçün əsas qapı kimi mühüm rol oynayır. Çin-Pakistan İqtisadi Dəhlizi (CPEC) bu səyin əsas sütunudur. Burada Pakistan Çinə Pakistanın Qvadar limanı vasitəsilə birbaşa dəniz çıxışı təmin edir və Pekinin ABŞ ilə rəqabət apardığı Malakka boğazından asılılığını azaldır. Bu arada, Çin, xüsusən də Hindistanla güc balansını təmin etmək üçün ortaq geosiyasi məqsədlərə çatmaq üçün geniş hərbi, iqtisadi və texnoloji dəstək vasitəsilə mövcudluğunu gücləndirir. Pakistanın Çinin genişlənməsindəki rolunun ən görkəmli aspekti Çin-Pakistan İqtisadi Dəhlizidir (CPEC). Bu, Pakistanı Çin hərbi texnologiyası üçün sınaq meydançasına və Hindistanın üstünlüyünə qarşı bir çəkiyə çevirir……….

 

Pərviz Əliyev

Tacxeber.com

Oxşar xəbərlər

Budanov: Trampın Ukrayna ilə bağlı mövqeyi dəyişib, lakin ABŞ maraqlarını üstün tutacaq

redaktor

O, Azərbaycan futbolunun çərçivələrini çox-çox aşan dünya səviyyəli mütəxəssisə çevrilir..

admin

Tramp növbəti dəfə İranı təhdid edib

redaktor