Müasir dövrdə mobil telefonlar yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, həm də maliyyə və şəxsi məlumatların əsas açarına çevrilib. Lakin bu rahatlıqla yanaşı ciddi təhlükəsizlik riskləri də mövcuddur.
Kibercinayətkarların ən çox istifadə etdiyi üsullardan biri “SIM dəyişdirmə” (SIM swap) adlanır. Bu üsulla hücum edən şəxslər telefon nömrəsini ələ keçirərək bank hesablarından şəxsi mesajlara qədər bir çox məlumatlara çıxış əldə edə bilir.
SIM kart operator şəbəkəsinə qoşulma imkanı verən kiçik çip olsa da, onun daxilində həssas məlumatlar saxlanılır. Hücumçular şəxsi məlumatlardan istifadə edərək mobil operatoru aldadır və nömrəni öz nəzarətlərində olan SIM karta köçürür. Beləliklə, bütün SMS təsdiqləmələri və zənglər artıq onların nəzarətinə keçir.
Sadə qorunma üsulu: SIM PIN kodu
Mütəxəssislər bildirir ki, bu riskdən qorunmaq üçün ən effektiv üsullardan biri SIM kart üçün PIN kodu təyin etməkdir. Bu halda SIM karta daxil olmaq üçün xüsusi şifrə tələb olunur.
Şifrə seçərkən telefonun ekran kilidi ilə eyni kombinasiyanı istifadə etməmək tövsiyə olunur. Bu, təhlükəsizlik səviyyəsini artırır.
Bununla yanaşı, vacib bir məqam da var: PIN kodu üç dəfə səhv daxil edilərsə, SIM kart bloklanır və yalnız PUK kodu vasitəsilə açmaq mümkün olur. Bu səbəbdən istifadəçilərə əvvəlcədən operatorun təqdim etdiyi standart PIN və PUK kodlarını yoxlamaq tövsiyə edilir.
SIM PIN necə aktiv edilir?
Android cihazlarında (məsələn, “Samsung”) bu funksiya “Ayarlar” → “Təhlükəsizlik” bölməsində yerləşir. Digər Android modellərində də oxşar menyuda tapmaq mümkündür.
“iPhone” istifadəçiləri isə “Ayarlar” → “Mobil şəbəkə” bölməsinə daxil olaraq “SIM PIN” funksiyasını aktivləşdirə bilərlər.
İstifadəçiləri qoruyan vacib tədbir
“SIM dəyişdirmə” hücumları qlobal miqyasda ciddi problemlərə səbəb olur. Məsələn, “T-Mobile” şirkəti belə hadisələrlə bağlı 33 milyon dollar təzminat ödəmək məcburiyyətində qalıb.
Real hadisələr də təhlükənin miqyasını göstərir. ABŞ-da Oren Devid Sela adlı şəxs şəxsi məlumatları ələ keçirərək SIM dəyişdirmə yolu ilə təxminən 2 milyon dollar oğurlayıb. O, 2025-ci ilin aprelində 61 ay həbs cəzasına məhkum edilib və oğurladığı vəsaiti geri qaytarmağa məcbur edilib.
Mütəxəssislər qeyd edir ki, rəqəmsal təhlükəsizliyi təmin etmək üçün istifadəçilər sadə, lakin effektiv tədbirləri vaxtında tətbiq etməlidir. (Valyuta.az)
Tacxeber.com
Bizimlə əlaqə: [email protected]