Bu hadisələr İranın qonşuları tərəfindən son həftələrdə görülən qabaqlayıcı tədbirlərin doğruluğunu təsdiqlədi. Türkiyə bu cür addımları ilk elan edənlərdən biri oldu və əlavə qoşunlar yerləşdirməklə və müşahidə sistemlərini genişləndirməklə şərq sərhədində təhlükəsizliyi qabaqlayıcı şəkildə gücləndirdi. Ankara təkcə birbaşa hərbi insidentlərin riskini deyil, həm də miqrasiya axınları, sərhəd sabitliyinin pozulması və infrastruktura təhdidlər daxil olmaqla ikinci dərəcəli nəticələrin ehtimalını nəzərə aldı. Türkiyə-İran sərhədinin uzunluğu və Türkiyənin regional təhlükəsizlik proseslərində iştirakı nəzərə alınmaqla, bu cür tədbirlər qabaqlayıcı və sistemli idi.
İsrailin özü də münaqişənin mümkün eskalasiyasına hazırlıq əlamətləri göstərdi. Əməliyyat başlamazdan bir neçə gün əvvəl ölkənin Səhiyyə Nazirliyi xəstəxanaları və tibb müəssisələrini xüsusi iş rejiminə keçirdi ki, bu da adətən uzunmüddətli kəşfiyyat qiymətləndirmələrinə əsaslanır və ehtimal olunan hərbi eskalasiyanın gözləntilərini göstərir.
Cənubi Qafqazda da yüksək hazırlıq əlamətləri erkən mərhələdə özünü göstərirdi. Zərbələrdən bir həftə əvvəl Azərbaycan müdafiə naziri Zakir Həsənov Hərbi Hava Qüvvələrinin hava hücumundan müdafiə bölmələrinin döyüş hazırlığını yoxlamışdı. Bu cür yoxlamalar raketlər və pilotsuz uçuş aparatları da daxil olmaqla hava hədəflərini aşkar etmək və izləmək qabiliyyətini qiymətləndirmək, eləcə də hava məkanına nəzarət sisteminin dayanıqlığını təmin etmək məqsədi daşıyır. İranla uzun sərhədi və Xəzər dənizində strateji infrastrukturu ilə Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, artan regional gərginlik fonunda yüksək hazırlıq səviyyəsini tələb edir.
Ölkənin təhlükəsizlik məsələlərinə diqqət yetirməsinin əlavə göstəricisi müxtəlif xarici tərəfdaşlarla davamlı aktiv əlaqələrdir. Rusiya Aerokosmik Qüvvələrinin nümayəndə heyəti Bakıya səfər etdi ki, bu da hərbi təhlükəsizlik sahəsində davam edən praktik əməkdaşlığı əks etdirir. Bakı ilə Moskva arasında davam edən siyasi fikir ayrılıqlarına baxmayaraq, praktik hərbi əməkdaşlıq, xüsusən də hava təhlükəsizliyi və insidentlərin qarşısının alınması məsələlərində davam edir. Xəzər regionunda genişmiqyaslı qeyri-sabitlik baş verərsə, mövcud siyasi fikir ayrılıqlarından asılı olmayaraq, bütün sahilyanı dövlətlər hava və dəniz məkanı üzərində nəzarəti saxlamaqda və təhdidlərin yayılmasının qarşısını almaqda obyektiv maraq göstərirlər.
Paralel olaraq, NATO nümayəndələri ilə məsləhətləşmə görüşləri keçirildi və məqsəd Azərbaycan silahlı qüvvələrinin ayrı-ayrı komponentlərinin Alyans standartlarına uyğunluğunu qiymətləndirmək idi. Bu, Bakının müxtəlif güc mərkəzləri ilə qarşılıqlı əlaqə kanallarını qorumaq və öz təhlükəsizlik sisteminin çevikliyini təmin etmək öhdəliyini nümayiş etdirir.
Ümumilikdə, münaqişə zonasına birbaşa bitişik dövlətlərin hava hücumundan müdafiə, sərhəd nəzarəti və beynəlxalq koordinasiya mexanizmlərini gücləndirməsi ilə regional profilaktik hazırlıq rejimi qurulur. İrana qarşı məhdud hücumlar belə, mümkün cavab tədbirləri, hava səyahətlərinin pozulması, enerji infrastrukturuna təhdidlər və Xəzər bölgəsində gərginliyin artması da daxil olmaqla, vəziyyətin daha da gərginləşməsi riskini yaradır.
Azərbaycan bu vəziyyətdə xüsusilə həssas mövqedədir. Ölkə İranla birbaşa sərhədə malikdir və regional əhəmiyyətli əsas enerji və nəqliyyat obyektlərinə ev sahibliyi edir. Eyni zamanda, Bakı münaqişənin bütün tərəfləri ilə işgüzar münasibətlər saxlayır ki, bu da diqqətli balanslaşdırma və daimi müdafiə hazırlığı tələb edir. Son həftələrdə görülən tədbirlər müxtəlif ssenarilərə ardıcıl hazırlıq nümayiş etdirir və artan regional qeyri-müəyyənlik fonunda münaqişənin öz ərazisinə yayılmasının qarşısını almağa və strateji sabitliyi qorumağa yönəlmiş praqmatik yanaşmanı əks etdirir.
