Frankfurter Allgemaine Zeitung: “Əliyev daxildə rəqibləri ilə haqq-hesab çəkir, onlardan intiqam alır’
Dünyanın daha bir məşhur nəşri – Frankfurter Allgemaine Zeitung (148 ölkədə yayılır) AXCP lideri Əli Kərimlinin həbsi ilə bağlı geniş məqalə dərc edib (link rəydə). Məqaləni təqdim edirik.
Əliyevin rejimi özünü güclənmiş hiss edir
Azərbaycanın hakimiyyəti beynəlxalq aləmdə ehtiramla qarşılanır. Eyni zamanda köhnə rəqibləri ilə haqq-hesab çəkir.
Noyabrın sonunda Azərbaycanın Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti bir qonşunu Əli Kərimlinin qapısını döyməyə məcbur edib. 60 yaşlı müxalif siyasətçi qapını açan kimi maskalı kişilər içəri soxulub, qışqıraraq evdə axtarışa başlayıb. Bu barədə siyasətçinin 27 yaşlı qızı Sezen Kərimli “FAZ”a danışıb. Təxminən altı saat davam edən reyd zamanı bütün telefonlar müsadirə olunub.
Böyük Britaniyada olan qızı həmin vaxt Bakıda atası, anası və 12 yaşlı qardaşının başına nə gəldiyini bilmirmiş. Daha sonra Əli Kərimli Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin istintaq təcridxanasına aparılıb. O vaxtdan bəri həbsdədir.
Amnesty International insan haqları təşkilatı Kərimlinin həbsini “Azərbaycanda avtoritar idarəçiliyin möhkəmləndirilməsi çərçivəsində baş verən növbəti qalmaqal” adlandırıb və onun azadlığa buraxılmasını tələb edib.
“Dövlət çevrilişi” ittihamı
İttiham tərəfinin iddia etdiyinə görə Kərimlinin “hakimiyyəti zorla ələ keçirmə” planı hazırladığı necə əsaslandırılır, bu, qeyri-müəyyəndir. İddialar Əliyevin Prezident Administrasiyasının keçmiş rəhbərinə qarşı irəli sürülən ittihamlarla əlaqələndirilir. Həmin şəxs isə sadəcə ev dustaqlığındadır. Sezen Kərimli deyir ki, atasına qarşı ittihamlar uydurmadır. “Ölkədə hamı başa düşür ki, siyasi qərar artıq verilib”. Onun sözlərinə görə, hakimiyyət sadəcə izləyir ki, təqibin “nəticələri olub-olmayacaq”. Buna görə də ailə və tərəfdarları işi beynəlxalq səviyyədə tanıtmağa çalışırlar.
Bu vəziyyət paradoksal görünür: Əliyev 2023-cü ilin sentyabrında Dağlıq Qarabağın tam nəzarətə keçirilməsindən sonra Ermənistanla sülh yolunu tutdu. Amma eyni vaxtda rejim tənqidi səslərə qarşı təzyiqləri sərtləşdirib. Kərimlinin rəhbərlik etdiyi Xalq Cəbhəsi Partiyasının bir neçə üzvü də həbs olunub. İnsan haqları fəalları hazırda təxminən 350 siyasi məhbus olduğunu bildirirlər. Onların arasında 25 jurnalist də var və “Sərhədsiz Reportyorlar” təşkilatının məlumatına görə, onların saxlanma şəraiti işgəncəyə bərabərdir.
Xarici düşmən birdən-birə yoxa çıxır
Bu “paradoksun” izahı ondan ibarət ola bilər ki, bir tərəfdən, neft və qazla zəngin Azərbaycanı ailə şirkəti kimi idarə edən Əliyev rejimi Qarabağ münaqişəsinin bitməsi ilə əhalini ümumi düşmənə qarşı səfərbər etmək və diqqəti problemlərdən, korrupsiyadan yayındırmaq alətini itirib. Digər tərəfdən isə Əliyev Qərbdə heç vaxt olmadığı qədər rəğbət gördüyü üçün özünü güclənmiş hiss edir. Avropa İttifaqı Rusiyanın 2022-ci ildə Ukraynaya hücumundan sonra getdikcə daha çox xammalı Azərbaycandan almaq istəyir. ABŞ prezidenti Donald Tramp isə Cənubi Qafqazdakı münaqişəni onun bitirdiyi müharibələrdən biri kimi təqdim edir.
İndi Tramp vitse-prezidentini bölgəyə göndərir. Associated Press agentliyinin məlumatına görə, C. D. Vens İtaliyada Olimpiya Oyunlarının açılışında iştirak etdikdən dərhal sonra İrəvana və Bakıya səfər edəcək. Bu, 2008-ci ildə Dik Çeyninin səfərindən sonra ABŞ vitse-prezidentinin Azərbaycana ikinci rəsmi səfəri olacaq. Tramp yanvarda Vensə bu səfəri tapşıraraq “sülh səylərimizi genişləndirməyi və beynəlxalq sülh və rifah üçün Tramp marşrutunu irəli aparmağı” əmr edib.
Avqustda Ağ Evdə Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın qəbulu zamanı təqdim olunan və TRIPP kimi tanınan bu layihə Azərbaycanın Naxçıvan eksklavını Cənubi Ermənistan vasitəsilə birləşdirməlidir. Orada Amerika nəzarətində, Ermənistanın iştirakı ilə bir şirkət bütün işləri həyata keçirəcək. Bu “TRIPP Development Company” hələ yaradılmayıb. Amma Bakı tələsir: öz ərazisində artıq yüksək gərginlikli elektrik xətlərinin tikintisinə başlayıb və ABŞ və Aİ-yə inkişaf tərəfdaşı kimi təklif olunur.
Əliyev beynəlxalq arenada parlayır, daxildə isə sərt davranır
Bu arada Əliyev beynəlxalq səhnədə parlayır. Məsələn, çərşənbə günü Əbu-Dabidə Paşinyanla birlikdə hələ imzalanmamış sülh sazişinə görə BƏƏ rəhbərləri tərəfindən verilən mükafatı alıb. “Biz 30 il müharibədə idik. İndi isə altı aydır sülh şəraitində yaşayırıq” deyə Əliyev bildirib və bu dövrün “tərəfdaşlıq, əməkdaşlıq və sülhə canatma” ilə səciyyələndiyini deyib. Eyni zamanda isə Əliyev daxildə rəqibləri ilə haqq-hesab çəkir, onlardan intiqam alır.
Sezen Kərimli deyir ki, atası həbsdə işgəncəyə məruz qalmayıb və səhhəti yaxşıdır. Amma o qorxur ki, Əliyev rejimi beynəlxalq rəğbət fonunda özünü daha da “cəsarətli” hiss edir. Atası kimi, o da hazırda ölkəsinin Ermənistanla sülh bağlayaraq Rusiyanın “təsir dairəsindən” çıxa biləcəyi tarixi fürsət gördüyünü deyir. “Amma bunun gerçəkdən baş verməsi üçün insan haqları və əsas azadlıqlar lazımdır.” Onun sözlərinə görə, Bakı ilə real tərəfdaşlıq istəyən hər kəs mövcud rejimdən kənarı da düşünməli və siyasi məhbusların taleyini gündəmə gətirməlidir.
Onun tərəfdarları hazırda insan haqlarını pozanlara qarşı viza və maliyyə sanksiyaları nəzərdə tutan Maqnitski Aktının Əliyevin ətrafına da şamil olunması üçün lobbiçilik edir. “Əgər bu cinayətlərdə iştirak edənlər artıq Qərb ölkələrinə sərbəst səyahət edə və sərvətlərini orada saxlaya bilməsələr, bu, son dərəcə təsirli olar”, – deyə o, inanır.
(Azadlıq qəzeti)