Zelenski danışıqlar zamanı müzakirə edilən sülh planının 20 bəndinin hamısını ilk dəfə açıqlayıb. Bu barədə RBC-Ukrayna prezidentin jurnalistlərlə görüşündə söylədiyi fikirlərə istinadən məlumat yayıb.
Planın məzmununun qısa icmalı:
1. Ukraynanın suverenliyi – müzakirə oluna bilməz.
2. Rusiyaya qarşı təcavüz etməmək + cəbhə xəttinə nəzarət.
3. Təhlükəsizlik zəmanətləri – əsas məqamdır.
4. Ukrayna Silahlı Qüvvələri sülh dövründə 800 000 şəxsi heyətdən ibarət olacaq.
5. ABŞ, NATO və Avropa 5-ci maddəyə uyğun olaraq zəmanət verəcəklər. Rusiyanın yeni işğalı hərbi cavab və sanksiyaların qaytarılması ilə nəticələnəcək.
6. Rusiya Ukraynaya və Avropaya təcavüz etməməsini qanuni olaraq təsbit edəcək.
7. Ukraynanın Aİ-yə üzvlüyü – “bir gün” deyil, konkret tarixə qədər.
8. Qlobal İnkişaf Planı – ayrıca investisiya sazişi.
9. Yenidənqurma üçün 800 milyard dollar.
10. ABŞ ilə azad ticarət – sürətləndirilir.
11. Ukraynanın nüvəsiz statusu.
12. Zaporojia Atom Elektrik Stansiyası – heç bir kompromis yoxdur. ABŞ üçtərəfli saziş təklif edir, Ukrayna isə 50/50 razılaşma təklif edir.
13. Müxtəlif mədəniyyətlərin qarşılıqlı anlaşmasını və tolerantlığını, irqçilik və qərəzli münasibətin kökünü kəsən məktəblərdə təhsil proqramları.
14. Ərazilər. Ən çətin nöqtə. Variantlardan biri Rusiyanın Dnepropetrovsk, Nikolayev, Sumi və Xarkov vilayətlərini tərk etməsidir. Donetsk, Luqansk, Zaporojya və Xerson vilayətlərində biz öz yerimizdə qalırıq. Rusiya Ukraynanın Donetsk bölgəsindən çıxmasını istəyir, ABŞ isə kompromis – azad iqtisadi zona təklif edir.
“Biz olduğumuz yerdəyik” formuluna əsaslanan razılaşma olmasa, azad iqtisadi zona yalnız referendumla qəbul edilə bilər. Bu halda bütün sənəd referenduma təqdim edilməlidir.
15. Rusiya və Ukrayna müqaviləni güc yolu ilə dəyişdirməməyi öhdələrinə götürürlər.
16. Rusiya Dnepr çayı və Qara dənizdə gəmiçiliklə məşğul olmayacaq.
17. Mülki şəxslərin, uşaqların və siyasi məhbusların qaytarılması da daxil olmaqla, “hamı hamıya” prinsipinə əsaslanan məhbus mübadiləsi.
18. Ukrayna müqavilənin imzalanmasından qısa müddət sonra seçki keçirməlidir.
19. Sənəd hüquqi qüvvəyə malikdir. Onun icrasına Trampın sədrlik etdiyi Sülh Şurası nəzarət edəcək.
20. Hərtərəfli atəşkəs bütün tərəflər sazişlə razılaşdıqdan dərhal sonra qüvvəyə minəcək.
